Ωστόσο, η μεγαλύτερη αλήθεια της συμπεριφοράς των σκύλων ,κρύβεται σε μια φράση που κάθε κηδεμόνας πρέπει να εμπεδώσει: η εκπαίδευση του σκύλου ξεκινάει πάντα από την εκπαίδευση του ίδιου του κηδεμόνα.
Οι σκύλοι δεν γεννιούνται γνωρίζοντας την ανθρώπινη γλώσσα, ούτε τους κανόνες μιας σύγχρονης κοινωνίας. Είναι, όμως, κορυφαίοι αναγνώστες της δικής μας ενέργειας, της γλώσσας του σώματός μας και των συναισθημάτων μας.
Όταν ένας σκύλος παρουσιάζει προβληματική συμπεριφορά, στην πλειονότητα των περιπτώσεων πρόκειται για καθρέφτισμα της δικής μας ασυνέπειας, του άγχους ή της έλλειψης καθαρών ορίων.
Γιατί πολλές φορές περιμένουμε από το σκύλο μας να καταλάβει τι θέλουμε, χωρίς πρώτα να έχουμε μάθει πως να το εξηγήσουμε.
Δεν είναι μόνο ο σκύλος που μαθαίνει !
Όταν αποφασίζουμε να εκπαιδεύσουμε το σκύλο μας συνήθως σκεφτόμαστε τι πρέπει να μάθει εκείνος,
να έρχεται όταν τον καλούμε, να περιμένει, να περπατάει μαζί μας λ΄π.
Όμως υπάρχει μια ερώτηση που αξίζει να κάνουμε στον εαυτό μας.
Εγώ ξέρω πώς να του το μάθω ;
Γιατί η εκπαίδευση δεν είναι μονόλογος
Είναι επικοινωνία μεταξύ δύο διαφορετικών ειδών που προσπαθούν να καταλάβουν ο ένας τον άλλο.
Υπάρχει όμως ένα μικρό, γλυκό μυστικό που συχνά ξεχνάμε: Οι σκύλοι δεν χρειάζονται έναν στρατιωτικό εκπαιδευτή, αλλά έναν ήρεμο, συνεπή και ενημερωμένο κηδεμόνα. Με απλά λόγια, πριν στρωθεί στο διάβασμα ο σκύλος μας, πρέπει να κάτσουμε εμείς στα θρανία!
Για να γίνουμε λοιπόν οι καθοδηγητές του σκύλου μας ,οφείλουμε να εκπαιδεύσουμε τον εαυτό μας σε μερικά βασικά πράγματα.
1. Να μπούμε στη φιλοσοφία της θετικής ενίσχυσης.
Η σύγχρονη επιστήμη της συμπεριφοράς των σκύλων έχει αφήσει οριστικά πίσω της τις ξεπερασμένες θεωρίες περί κυριαρχίας και αρχηγού της αγέλης. Οφείλουμε να εκπαιδευτούμε στη θετική ενίσχυση: τη μέθοδο που βασίζεται στην επιβράβευση της επιθυμητής συμπεριφοράς (με λιχουδιές, χάδια ή παιχνίδι) και στην αγνόηση ή τη διαχείριση της λανθασμένης. Οι φωνές και η τιμωρία δεν εκπαιδεύουν· απλώς προκαλούν φόβο, καταστρέφουν την εμπιστοσύνη και συχνά οδηγούν σε φοβίες ή επιθετικότητα.
Πρέπει λοιπόν να μάθουμε να επιβραβεύουμε αυτό που θέλουμε να βλέπουμε.
Πολύ συχνά προσέχουμε στο σκύλο μας περισσότερο όταν κάνει κάτι που δε μας αρέσει.
Όταν όμως είναι ήρεμος ,περιμένει, μας κοιτάζει, επιστρέφει κοντά μας ή επιλέγει μόνος του μια συμπεριφορά που μας αρέσει ,μπορεί να μη του δώσουμε καμία σημασία. Κι όμως...
Αυτές είναι οι στιγμές που αξίζει να παρατηρούμε και να ενισχύουμε. Για να μάθουμε να εκπαιδεύομε το σκύλο μας , πρέπει να μάθουμε να βλέπουμε τις σωστές στιγμές.
2.Πρώτα πρέπει να μάθουμε να παρατηρούμε.
Ο σκύλος μας επικοινωνεί συνεχώς.
Με τη στάση του σώματος του , το βλέμμα του, τα αυτιά του, την ουρά του, την κίνηση του, την απόσταση που επιλέγει να κρατήσει, αλλά και με τον τρόπο που αντιδρά σε διάφορες καταστάσεις.
Αν δεν παρατηρούμε μπορεί να ζητάμε κάτι από εκείνον χωρίς να καταλαβαίνουμε ότι δυσκολεύεται.
φοβάται, ενθουσιάζεται ή απλώς δεν έχει καταλάβει τι περιμένουμε.
Πριν λοιπόν διορθώσουμε μια συμπεριφορά ,αξίζει να προσπαθήσουμε να τον καταλάβουμε.
3.Να μάθουμε να ελέγχουμε τη γλώσσα του σώματος και τον τόνο της φωνής μας.
Οι σκύλοι αντιλαμβάνονται περισσότερο το πώς λέμε κάτι, παρά το τι λέμε.
Αν δίνουμε μια εντολή με φωνή γεμάτη νευρικότητα ή αν το σώμα μας είναι σφιγμένο από το στρες,
ο σκύλος θα εισπράξει αυτή την αρνητική ενέργεια και θα αντιδράσει με ανασφάλεια.
Πριν ξεκινήσουμε οποιοδήποτε μάθημα, πρέπει να μάθουμε να είμαστε ήρεμοι, σταθεροί και να εκπέμπουμε αυτοπεποίθηση. Αν είχαμε μια δύσκολη μέρα στη δουλειά, είναι προτιμότερο να αναβάλουμε την προπόνηση για την επόμενη ημέρα.
4,Να ακολουθούμε την τέχνη της απόλυτη; συνέπειας.
Ένας σκύλος χρειάζεται κανόνες για να νιώθει ασφαλής. Αν του επιτρέπουμε να ανεβαίνει στον καναπέ όταν είμαστε μόνοι μας, αλλά του φωνάζουμε όταν το κάνει μπροστά σε καλεσμένους, ο σκύλος μπερδεύεται. Η εκπαίδευση απαιτεί από εμάς (και από όλα τα μέλη του σπιτιού) να συμφωνήσουμε σε κοινούς κανόνες και στις ίδιες ακριβώς λέξεις-κλειδιά.
Η συνέπεια χτίζει τη ρουτίνα, και η ρουτίνα φέρνει την ηρεμία.
Ο σκύλος μας δε μπορεί να γνωρίζει τι σκεφτόμαστε. Χρειάζεται συνέπεια και καθαρά μηνύματα.
Δε χρειάζεται λοιπόν να είμαστε τέλειοι, αλλά να είμαστε ξεκάθαροι και κατανοητοί.
5.Να διαχειριζόμαστε σωστά το χρόνο και τις προσδοκίες μας.
Η προσοχή ενός σκύλου, ιδιαίτερα αν πρόκειται για κουτάβι, είναι περιορισμένη.
Πρέπει να μάθουμε να σπάμε την εκπαίδευση σε σύντομα, ευχάριστα «σφηνάκια» των 5-10 λεπτών μέσα στην ημέρα, αντί για εξαντλητικά ωριαία μαθήματα. Παράλληλα, οφείλουμε να κατανοήσουμε τη σταδιακή εξέλιξη: δεν ζητάμε από τον σκύλο να μας ακούσει σε ένα γεμάτο πάρκο, αν πρώτα δεν έχει μάθει να μας ακούει στο ήσυχο περιβάλλον του σαλονιού μας.
Πρέπει να μάθουμε να μην περιμένουμε περισσότερα απ΄όσα μπορεί να μας δώσει.
Μερικές φορές πχ. ζητάμε από το σκύλο μας κάτι δύσκολο σε μια στιγμή που όλα γύρω του είναι γεμάτα περισπασμούς. Τον καλούμε ενώ τρέχει κάτι συναρπαστικό απέναντι του.
Του ζητάμε να μείνει ήρεμος ενώ είναι υπερβολικά ενθουσιασμένος.
Περιμένουμε να εκτελέσει μια συμπεριφορά σε ένα περιβάλλον που δε την έχει εξασκήσει ποτέ.
Και μετά λέμε... δε με ακούει. Ίσως όμως η σωστή ερώτηση να είναι :
Του έχω μάθει πραγματικά αυτό που ζητάω, στις συγκεκριμένες συνθήκες;
Αυτό αλλάζει εντελώς τον τρόπο που βλέπουμε την εκπαίδευση.
6.Να έχουμε υπομονή και ενσυναίσθηση.
Η μάθηση δεν είναι μια ευθεία γραμμή· έχει σκαμπανεβάσματα. Θα υπάρξουν μέρες που ο σκύλος μας θα μοιάζει να έχει ξεχάσει τα πάντα. Εκεί είναι που δοκιμάζεται η δική μας εκπαίδευση.
Η υπομονή να επαναλάβουμε, η ψυχραιμία να μην θυμώσουμε και η ικανότητα να μπούμε για λίγο στη θέση του σκύλου, είναι τα στοιχεία που ξεχωρίζουν έναν σωστό κηδεμόνα.
Ο σκύλος είναι ο δάσκαλος μας !
Στο τέλος της ημέρας, αν κοιτάξουμε προσεκτικά, θα συνειδητοποιήσουμε κάτι μαγικό: στην πραγματικότητα, ο σκύλος μας είναι ο δάσκαλός μας.
Παρατηρώντας τον καλά και ακολουθώντας το ρυθμό του, μαθαίνουμε από εκείνον πώς να τον εκπαιδεύσουμε καλύτερα,
Ξεκινάμε πιστεύοντας ότι θα μάθουμε το σκύλο μας να συμπεριφέρεται πιο σωστά.
Και στην πορεία μαθαίνουμε εμείς να ακούμε, να παρατηρούμε, να περιμένουμε, να είμαστε συνεπείς, να επικοινωνούμε καλύτερα, να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας , να προσαρμοζόμαστε.
Μέσα από την καθημερινή συμβίωση μαζί του, ο σκύλος μας μας παραδίδει τα πιο σπουδαία μαθήματα ζωής. Μας διδάσκει τι σημαίνει να ζεις ολοκληρωτικά στο «εδώ και τώρα», χωρίς να κουβαλάς τα βάρη του χθες ή το άγχος του αύριο. Μας μαθαίνει την αληθινή υπομονή, την ενσυναίσθηση, την ψυχραιμία στις δυσκολίες και πάνω από όλα, την έννοια της αγάπης χωρίς όρους. Κάθε φορά που προσπαθούμε να του μάθουμε κάτι, εκείνος μας δείχνει πώς να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι.
Τελικά εκπαιδευτής και μαθητής δεν είναι πάντα τόσο ξεκάθαροι οι ρόλοι.
Γιατί μέσα στη σχέση ανθρώπου και σκύλου , μαθαίνουν και οι δύο.
Όταν ζητάμε τη βοήθεια ενός θετικού εκπαιδευτή, δεν το κάνουμε για να φτιάξει ή να διορθώσει τον σκύλο μας . Το κάνουμε για να μάθει σε εμάς τους ίδιους πώς να γίνουμε οι μεταφραστές του κόσμου του. Η εκπαίδευση ενός σκύλου είναι ένα υπέροχο ταξίδι αυτοβελτίωσης, που μας μαθαίνει να αφήνουμε για λίγο τον εγωισμό μας στην άκρη και να συνδεόμαστε βαθιά με μια άλλη ψυχή.
Και το πιο όμορφο δώρο αυτού του ταξιδιού;
Μια σχέση ζωής, βασισμένη στην αμοιβαία κατανόηση και την απόλυτη εμπιστοσύνη!
Αλλάζοντας τη δική μας συμπεριφορά, ξεκλειδώνουμε τον καλύτερο εαυτό του τετράποδου συντρόφου μας.
Πριν ζητήσουμε λοιπόν από το σκύλο μας να αλλάξει , ας αναρωτηθούμε τι μπορούμε να αλλάξουμε εμείς.
Ίσως η καλύτερη εκπαίδευση να μη ξεκινά με εντολές προς το σκύλο μας.
Ίσως να ξεκινά με εμάς!
Λία Αγγελοπούλου
Dog side stories
Το περιεχόμενο του άρθρου ανήκει στο Dog side stories.Απαγορεύεται ρητά η μερική ή ολική αντιγραφή, αναδημοσίευση ή διανομή του παρόντος κειμένου, χωρίς προηγούμενη άδεια ή αναφορά ενεργού συνδέσμου προς το Dog side stories !
