Πολλές φορές φορές όταν ακούμε τη λέξη εκπαίδευση φανταζόμαστε το σκύλο που κάθεται μπροστά μας και περιμένει να ακούσει μια εντολή.
Όμως η πραγματική εκπαίδευση δεν περιορίζεται σε λίγα λεπτά τη μέρα.
Ο σκύλος μας μαθαίνει συνεχώς !
Μαθαίνει από εμάς , από το περιβάλλον του, από τις αντιδράσεις μας, από αυτά που επιβραβεύουμε ,
ακόμα και χωρίς να το καταλαβαίνουμε.
Κάθε μέρα του δίνουμε μικρά μηνύματα για το τι λειτουργεί και τι όχι.
Οι καθημερινές μας αντιδράσεις είναι μέρος της εκπαίδευσης.
Ο σκύλος παρατηρεί τη συμπεριφορά μας.
Αν μια συγκεκριμένη συμπεριφορά του φέρνει αυτό που θέλει , την προσοχή μας , παιγνίδι, χάδι, λιχουδιά, πρόσβαση σε κάτι ενδιαφέρον ή κάποια άλλη ανταμοιβή ,είναι πιθανότερο να την επαναλάβει.
Και εδώ βρίσκεται κάτι πολύ σημαντικό.
Μπορεί να εκπαιδεύσουμε το σκύλο μας χωρίς να έχουμε σκοπό να τον εκπαιδεύσουμε.
Για παράδειγμα, αν κάθε φορά που γαβγίζει για να του δώσουμε προσοχή, τελικά ασχολούμαστε μαζί
τοο, μπορεί να μάθει ότι το γάβγισμα είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος να μας καλέσει.
Αντίστοιχα όταν επιβραβεύουμε μια ήρεμη συμπεριφορά , όταν του δείχνουμε με συνέπεια τι θέλουμε από εκείνον και όταν ανταποκρινόμαστε σωστά στις ανάγκες του , του κάνουμε πιο εύκολο να καταλάβει ποια συμπεριφορά θέλουμε να επαναλάβει.
Όταν δεν ασχολούμαστε πάλι μαθαίνει.
Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι.
Το ότι δεν κάνουμε εκπαίδευση δε σημαίνει ότι ο σκύλος σταματάει να μαθαίνει.
Αν μια συμπεριφορά επαναλαμβάνεται καθημερινά χωρίς να υπάρχει κάποια καθοδήγηση, μπορεί να γίνει συνήθεια.
Ο σκύλος δοκιμάζει. ( Αν κάνω αυτό τι συμβαίνει ; )
Και μέσα από την καθημερινή εμπειρία παίρνει την απάντηση του.
Έτσι όταν δεν του δείχνουμε τι θέλουμε , όταν αντιδράμε διαφορετικά κάθε φορά ή όταν αθελά μας ενισχύουμε μια συμπεριφορά που δεν επιθυμούμε , μπορεί να τον διδάσκουμε ακριβώς αυτό που δεν θέλουμε να μάθει.
Δε χρειάζεται να είμαστε τέλειοι. Χρειάζεται να είμαστε ξεκάθαροι.
Δε μπορούμε να ελέγχουμε κάθε δευτερόλεπτο της ημέρας ,ούτε να μετατρέψουμε τη ζωή μας σε ένα ατελείωτο μάθημα εκπαίδευσης.
Αυτό που μπορούμε όμως να κάνουμε ,είναι να προσπαθούμε να είμαστε όσο γίνεται πιο συνεπείς
και κατανοητοί
Να παρατηρούμε το σκύλο μας .
Να προσπαθούμε να καταλαβαίνουμε τι μας λέει με τη συμπεριφορά του.
Να μην περιμένουμε από εκείνον να καταλάβει κάτι που εμείς δεν του έχουμε εξηγήσει με τρόπο που μπορεί να αντιληφθεί.
Και κυρίως να θυμόμαστε ότι η επικοινωνία είναι αμφίδρομη.
Δεν μαθαίνει μόνο ο σκύλος από εμάς ,αλλά και εμείς από εκείνον.
Η εκπαίδευση βρίσκεται μέσα στην καθημερινότητα.
Στον τρόπο που πηγαίνουμε βόλτα, στο τρόπο που του δίνουμε φαγητό ,στον τρόπο που παίζουμε.
Στην πόρτα όταν χτυπάει το κουδούνι, στο πως μας περιμένει να γυρίσουμε απ΄έξω.
Στην υποδοχή μας όταν επιστρέφουμε σπίτι.
Στον τρόπο που αντιδράμε όταν κάνει κάτι που δεν μας αρέσει.
Στον τρόπο που του δείχνουμε ότι μια άλλη συμπεριφορά είναι καλύτερη επιλογή.
Ακόμα και στον τρόπο που αντιδράμε εμείς σε διάφορα εξωτερικά ερεθίσματα, καθώς ο σκύλος μας παρατηρεί σε όλα και μας αντιγράφει.
Όλες αυτές οι μικρές στιγμές προσθέτουν εμπειρίες.
Αποτελούν μαθήματα !
Και οι εμπειρίες αυτές διαμορφώνουν τη συμπεριφορά του !
Οι επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές γίνονται μαθήματα.
Ο σκύλος μαθαίνει απ΄όσα συμβαίνουν ξανά και ξανά στην καθημερινότητα του.
Μια μεμονομένη αντίδραση μπορεί να να μην έχει ιδιαίτερη σημασία.
Όταν όμως ένας συγκεκριμένος τρόπος συμπεριφοράς επαναλαμβάνεται και κάθε φορά ακολουθεί κάτι που ο σκύλος βρίσκει σημαντικό , τότε μπορεί να γίνει πιο σταθερό κομμάτι της συμπεριφοράς του.
Γι΄αυτό αξίζει να κοιτάμε όχι μόνο τι κάνει ο σκύλος μας ,αλλά και τι συμβαίνει αμέσως μετά.
Αν για παράδειγμα κάθε φορά που ζητά κάτι με ένα συγκεκριμένο τρόπο ,τελικά παίρνει την προσοχή μας , μαθαίνει ότι αυτός ο τρόπος λειτουργεί .
Αν κάθε φορά που ηρεμεί , περιμένει ή συνεργάζεται παίρνει κάτι θετικό , μαθαίνει επίσης ότι αυτές οι συμπεριφορές έχουν αποτέλεσμα.
Η επανάληψη είναι ένας πολύ δυνατός δάσκαλος.
Και εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο συχνά λάθη μας : Μπορεί να λέμε ότι δε θέλουμε μια συμπεριφορά ,
αλλά ταυτόχρονα χωρίς να το καταλαβαίνουμε , να της δίνουμε λόγο να επαναληφθεί.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να αναρωτιόμαστε μόνο γιατί το κάνει αυτό ;
Αλλά και ... τι έχει μάθει μέχρι τώρα από αυτό που συμβαίνει κάθε φορά που το κάνει;
Ο σκύλος μας λοιπόν δε μαθαίνει μόνο από αυτό που του λέμε.
Μαθαίνει κι από αυτά που επαναλαμβάνουμε μαζί του.
Δεν εκπαιδεύουμε το σκύλο μας μόνο όταν αποφασίσουμε να τον εκπαιδεύσουμε.
Τον εκπαιδεύουμε μέσα από τον τρόπο που ζούμε μαζί του.
Γι αυτό αξίζει να αναρωτιόμαστε όχι μόνο ( τι πρέπει να μάθει ο σκύλος μου :)
Γι αυτό αξίζει να αναρωτιόμαστε όχι μόνο ( τι πρέπει να μάθει ο σκύλος μου :)
αλλά και τι ( του μαθαίνω εγώ με τη δική μου συμπεριφορά, ).
Γιατί ο σκύλος μας είναι υπέροχος παρατηρητής.
Και κάθε μέρα με κάθε μικρή αλληλεπίδραση , μαθαίνει κάτι από μας.
Αυτός είναι ο λόγος που όλη μας η συμπεριφορά είναι που έχει σημασία !
Από εμάς εξαρτάται αν όλα όσα μάθει είναι σωστά ή λάθος.
Το κλειδί βρίσκεται στις μικρές στιγμές ,στις καθημερινές αντιδράσεις, στην επαναλαμβανόμενη σωστή στάση μας και τη συνέπεια μας.
Γιατί όλα αυτά μαζί οδηγούν στην καλύτερη και σωστότερη επικοινωνία .
Κι η αληθινή επικοινωνία είναι στην πραγματικότητα ο δρόμος για την καλύτερη εκπαίδευση !
Λία Αγγελοπούλου
Dog side stories
Το περιεχόμενο του άρθρου ανήκει στο Dog side stories.Απαγορεύεται ρητά η μερική ή ολική αντιγραφή, αναδημοσίευση ή διανομή του παρόντος κειμένου, χωρίς προηγούμενη άδεια ή αναφορά ενεργού συνδέσμου προς το Dog side stories !
